Tỉnh Đắk Nông (trước sáp nhập) có tổng đàn bò trên 25.000 con, chủ yếu là bò thịt. Trong nhiều năm qua, chất lượng đàn bò nói chung và bò thịt được các sở, ban, ngành, địa phương quan tâm nâng cao chất lượng về thể trạng, chất lượng thịt; đồng thời, chuyển đổi phương thức nuôi nông hộ nhỏ lẻ, thả rông sang nuôi nhốt tập trung. Tuy nhiên, sự phát triển của đàn bò của tỉnh chưa tương xứng với tiềm năng và điều kiện sẵn có của địa phương. Với phụ phẩm từ vỏ chanh leo, ngô, rơm rạ, đậu đỗ, thân khoai lang dồi dào, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để làm thức ăn cho bò thịt là giải pháp có ý nghĩa thực tiễn, góp phần đảm bảo tính ổn định trong sản xuất nông nghiệp, tiến tới phát triển kinh tế tuần hoàn.

Nhằm thúc đẩy phát triển chăn nuôi bò thịt và giảm thiểu ô nhiễm môi trường, năm 2023, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Nông (trước sáp nhập) đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt triển khai đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu biện pháp bảo quản và sử dụng vỏ chanh leo làm thức ăn cho bò thịt ở tỉnh Đắk Nông” do Phân Viện Chăn nuôi Nam Bộ chủ trì thực hiện trong 30 tháng với mục tiêu đánh giá thực trạng chăn nuôi bò thịt và tiềm năng sử dụng vỏ chanh leo tại tỉnh Đắk Nông; xây dựng quy trình sản xuất thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương; đồng thời, xây dựng mô hình chăn nuôi bò thịt sử dụng khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương.

Để đảm bảo mục tiêu đề ra, cơ quan chủ trì và chủ nhiệm đề tài đã tập trung triển khai các nội dung chính: nghiên cứu thực trạng chăn nuôi bò thịt và tiềm năng sử dụng vỏ chanh leo ở tỉnh Đắk Nông; phân tích thành phần hóa học và tính toán giá trị dinh dưỡng của vỏ chanh leo và một số nguồn thức ăn sẵn có; xây dựng khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men (Fermented Total Mixed Ration – FTMR) cho bò thịt sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có; đánh giá khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men cho bò thịt sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương trong điều kiện phòng thí nghiệm và trại thí nghiệm; xây dựng quy trình sản xuất thức ăn hoàn chỉnh lên men cho bò thịt có sử dụng vỏ quả chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có; xây dựng mô hình chăn nuôi bò thịt sử dụng khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có; tổ chức chuyển giao công nghệ, kỹ thuật cho người chăn nuôi bò thịt.

Trong quá trình cơ quan chủ trì và chủ nhiệm triển khai đề tài, Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện công tác quản lý theo đúng quy định hiện hành của tỉnh Đắk Nông (trước sáp nhập) và Thông tư số 09/2024/TT-BKHCN ngày 27/12/2024 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, cấp cơ sở sử dụng ngân sách nhà nước. Sở tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả theo từng giai đoạn, xử lý đúng thẩm quyền những vấn đề phát sinh, cấp và thanh, quyết toán kinh phí theo tiến độ hợp đồng. Sau 30 tháng triển khai, đề tài đã hoàn thành các nội dung nghiên cứu theo thuyết minh đề cương được phê duyệt; cơ quan chủ trì hoàn tất hồ sơ để nghiệm thu các cấp và đề nghị nghiệm thu chính thức.

Ngày 15/4/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Đoàn chuyên gia để đánh giá sản phẩm, làm cơ sở để tổ chức họp hội đồng nghiệm thu chính thức theo quy định. Đoàn chuyên gia được thành lập theo Quyết định số 75/QĐ-SKHCN ngày 07/4/2026 của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng do GS.TS. Dương Nguyên Khang – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ, Trường Đại học Nông lâm TP. Hồ Chí Minh làm Trưởng đoàn – đã tiến hành kiểm tra, đánh giá cụ thể các sản phẩm của nhiệm vụ gồm: báo cáo hiện trạng chăn nuôi bò thịt và tình hình sản xuất và sử dụng chanh leo ở tỉnh Đắk Nông; báo cáo xây dựng khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương để chăn nuôi bò thịt; quy trình sản xuất thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương; 02 mô hình chăn nuôi bò thịt sử dụng khẩu phần thức ăn hoàn chỉnh lên men có sử dụng vỏ chanh leo và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương; bài báo khoa học. Đồng thời, khảo sát thực tế 02 mô hình tại xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng. Kết quả cho thấy, các sản phẩm của nhiệm vụ đáp ứng đầy đủ về số lượng, khối lượng và chủng loại theo thuyết minh và hợp đồng đã ký kết.

Đoàn chuyên gia kiểm tra thực tế mô hình chăn nuôi bò tại xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng

Ngày 16/4/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức họp Hội đồng khoa học đánh giá, nghiệm thu chính thức kết quả thực hiện đề tài. Hội đồng khoa học do GS.TS. Dương Nguyên Khang – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh làm Chủ tịch và các thành viên đến từ: Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Khoa học sự sống, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên, Trường Đại học Tây Nguyên, Viện Nghiên cứu bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố, Sở Nông nghiệp và Môi trường. Hội đồng đã tiến hành đánh giá kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ theo các yêu cầu về mức độ đầy đủ, hợp lý, khoa học của báo cáo tổng hợp, báo cáo tóm tắt nhiệm vụ và tài liệu cần thiết kèm theo; số lượng và chất lượng của sản phẩm so với hợp đồng; kết quả tham gia đào tạo và/hoặc bồi dưỡng nguồn nhân lực; tiến độ thực hiện và những sản phẩm vượt trội so với đặt hàng và hợp đồng.

Hội đồng khoa học đánh giá, nghiệm thu chính thức kết quả thực hiện đề tài

Sau khi nghe ý kiến phản biện và báo cáo của tổ chuyên gia, Hội đồng tiến hành bỏ phiếu và thống nhất đánh giá nhiệm vụ đạt yêu cầu.

Trên cơ sở các kết quả đã đạt được, Hội đồng đề xuất tiếp tục triển khai và nhân rộng mô hình sử dụng vỏ chanh leo trong khẩu phần FTMR tại địa phương có điều kiện tương tự, đặc biệt ở những vùng có nguồn phụ phẩm chanh leo và phát triển chăn nuôi bò thịt, thông qua việc tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng các mô hình trình diễn để nông hộ có thể tiếp cận và áp dụng; đồng thời, tăng cường liên kết với các cơ sở sơ chế, chế biến chanh leo nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, kết hợp áp dụng kỹ thuật ủ dự trữ FTMR để giảm phụ thuộc vào tính mùa vụ; lồng ghép mô hình vào các chương trình phát triển chăn nuôi, khuyến nông và định hướng kinh tế tuần hoàn tại địa phương.

Với ưu điểm quy trình đơn giản, chi phí đầu tư thấp, hiệu quả kinh tế rõ rệt và phù hợp điều kiện sản xuất nông hộ, mô hình có khả năng nhân rộng cao, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi và tận dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp theo hướng bền vững.

      Nguyễn Hữu Nam – Phòng Quản lý khoa học, Sở Khoa học và Công nghệ